Tarih boyunca birbirlerine benzeyen ulusların ekonomik ve politik gelişmeleri arasında birçok farklılıklar var. Neden bazı ülkeler zenginken bazıları yoksuldur.Bunun sebebi köleci toplumlar,feodalizm, sömürgecilik, kapitalizm ,sosyalizm uygulamalarından mı kaynaklanmaktadır ?.Sanayi devrimi neden Moldovya’da değil de İngiltere’de başladı.

Bugün ülkeler arasındaki var olan eşitsizliğin nedeni bazı ülkelerin 19. ve 20. Yüzyıl boyunca sanayi devriminden , üretilen yeni teknolojiler ve örgütlenme yöntemlerinden faydalanabilmesine karşın , diğerlerinin buna imkan bulamamasından kaynaklanmaktadır. Teknolojik değişim refahın lokomotiflerinden yalnızca biri fakat en hayati olanıdır.

Zenginliğin temeli incelendiğinde, zengin ülkeler örgütlü halk topluluklarının iktidar erkini sorgulamaları sonucu, devlet kapsayıcı kurumlarını (kurumsal ve hesap verebilir örgütlenme modeli) inşa etmek zorunda kalmıştır.. İngiltere ve Fransa’nın bu kurumlarını çok öncelerden inşa ettiğini görüyoruz. Her iki ülkenindeparlemento geleneğinden gelmesi , yetki paylaşımının kökleri İngiltere’de Magna Carta(Latince: "Büyük Özgürlük Fermanı", 1215 yılında imzalanmış bir İngiliz belgesidir. Bu belge ile kral ilk kez yetkilerini kısıtlamış ve halka bazı hak ve özgürlükler tanımıştır.Fransa’da daAyanlar meclisine kadar uzanmaktadır.

Hiçbir ülke kaderi ile zengin olmuyor. Bunu daha iyi anlamak için;İngiltere kralı ile soylular arasında imzalananve Kralın haklarını sınırlayan MAGNA CARTA anlaşmasının içeriğine bakalım..Anlaşmanın maddeleri;

  1. Hiçbir özgür insan, yürürlükteki yasalara başvurmaksızıntutuklanamaz, hapsedilemez, mülkü elinden alınamaz, sürülemez ya da yok edilemez.
  2. Adalet satılamaz, geciktirilemez,hiçbir özgür yurttaş ondan yoksun bıraktırılamaz.
  3. Yasalar dışında hiçbir vergi, yüksek rütbeli kilise adamları ile baronlardan oluşan kurula danışılmadan haciz yoluyla ya da zor kullanılarak toplanamaz.

1215 yılında İngiltere halkının talepleri bu ülkenin neden bugün lider ve zengin ülke olduğunu açıkça gösteriyor.

Osmanlı’da “1. Meşruiyet” ve “Kanuni Esasi” ile 1876 da gündeme gelen demokratikleşme girişimlerinin MagnaCartaile zaman farkı zengin ülke sihirini daha iyi anlatmaktadır.

Netice olarak, Kurumsal kurumlarını inşa edemeyen ve bunları denetleyemeyen ve şeffaflık hesap verebilirlik kurallarını uygulayamayan ülkeler gelişme kaydedemiyorlar.

DR SUAT SARI

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.