MHP'den Elektrik Abonelerinden Kayıp Kaçak Bedeli Alınmasın Kanun Teklifi‏

GENEL GEREKÇE

 

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)’nun “Elektrik Piyasası 2013 yılı Piyasa Gelişim Raporu”’na göre Ülkemizde toplam tüketici (abone) sayısı 36.861.750’dir.

 

Elektrik faturaları son yıllarda aile bütçesinde önemli yer tutan bir harcama kalemi haline gelmiş, esnafın, çiftçinin ve sanayicinin önemli bir maliyet unsuru olmuştur.

 

Elektrik faturaları, biri gizli olmak üzere 10 ayrı kalemden oluşmaktadır.

* Tüketim tutarı,

* Kayıp/kaçak bedeli (Tüketim tutarının içinde saklı),

* Dağıtım bedeli,

* İletim sistemi kullanım bedeli,

* Perakende satış hizmet (Faturalama) bedeli,

* Sayaç okuma bedeli,

* Enerji fonu (Tüketim tutarının %1’i),

* TRT payı (Tüketim tutarının %2’si),

* Elektrik tüketim vergisi (Tüketim tutarının sanayide %1’i, diğer abonelerde %5’i),

* KDV (Tüm kalemlerin toplam tutarının %18’i)

 

Kayıp/kaçak bedeli elektrik faturalarında tüketim tutarının içine gizlenmektedir. Tüketim tutarı üzerinden Enerji Fonu, TRT Payı, Tüketim Vergisi ve toplamları üzerinden de KDV hesaplandığı için tüketim tutarının içinde gizlenen kayıp/kaçak bedeli, bu fon, pay ve vergilerle birlikte elektrik fatura toplamının %18’ini aşmaktadır.

 

Dolayısıyla aboneler kullanmadığı elektriğin parasının yanında bir de bunun vergisini, hatta vergisinin vergisini ödemektedir.

 

2006 ila 2014 yılları arasında tüketicilerden alınan kayıp/kaçak bedeli 33 milyar TL’dir.

 

Kayıp ve kaçakların önlenmesi dağıtım şirketinin görev ve sorumluluğundadır.

 

Kayıp ve kaçağın oluşmasında hiçbir sorumluluğu bulunmayan tüketicilerin doğrudan kayıp/kaçağın bedelini ödemek durumunda bırakılması hak ve nesafet ilkesi ile bağdaşmaz.

 

Başka kişiler tarafından hırsızlanmak suretiyle kullanılan elektrik bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gidilmesi, tüketicilerin dağıtım sisteminin kayıp ve kaçağına muhatap kılınması Anayasanın hukuk devleti, sosyal devlet, adalet ve eşitlik ilkelerine ve Evrensel Tüketici Haklarına aykırıdır.

 

Dolayısıyla gerek kayıp elektrikten, gerekse kaçak elektrikten tüketiciler sorumlu tutulamaz ve bunun bedeli tüketicilere ödetilemez. Uygulama açıkça hukuka aykırıdır.

 

Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun içtihat niteliğindeki 21.05.2014 günlü ve 2013/7-2454 E. , 2014/679 K. sayılı kararında; elektrik enerjisinin nakli esnasında meydana gelen kayıp ile başka kişiler tarafından hırsızlanmak suretiyle kullanılan elektrik bedellerinin, kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, elektrik kaybını önleme ve hırsızlıkları engelleme veya hırsızı takip edip, bedeli ondan tahsil etme görevinin de bizzat enerjinin sahibine ait olduğu belirtilmiştir.

 

Tüketicilerden haksız yere alınan bedeller kayıp-kaçak ile sınırlı değildir

 

Elektrik faturalarında yer alan TRT Payı, 4/12/1984 tarihli ve 3093 sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Gelirleri Kanunu kapsamında alınmaktadır. TRT payı elektrik enerjisi tüketim tutarının %2’si olmakla birlikte, %18 oranında KDV’ne tabi tutulduğundan, tüketim tutarının %2,36’sı olarak faturaya yansımaktadır. Elektrik abonelerinden TRT payı alınmasının hiçbir haklı gerekçesi yoktur.

 

Enerji Fonu Payı, 04/1/1984 tarihli ve 3096 sayılı Kanunun Geçici 4 üncü maddesi ile 28/5/1986 tarihli ve 3291 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesi gereğince alınmaktadır. Halihazırda enerji fonunun oranı %1’dir. Ancak %18 KDV’ne tabi tutulduğundan, elektrik enerji bedelinin %1,18’i olarak faturaya yansımaktadır.

 

Esasen, Elektrik Enerjisi Fonu 2001 yılında 4684 sayılı Kanunla kaldırılmış ve 31/12/2001 tarihine kadar yürürlüğe girecek olan Elektrik Enerjisi Fonu Anlaşmaları uyarınca taahhüt edilen yükümlülükleri karşılamak üzere katkı payı alınması öngörülmüştür. Dolayısıyla, geçici olarak öngörülmekle birlikte yaklaşık 14 yıldır bu uygulamanın devam etmesi, bu payın yeni bir vergi niteliğine dönüştüğünü göstermektedir.

 

Bu Kanun teklifi ile elektrik abonelerinden kayıp/kaçak bedeli, enerji fonu ve TRT payı alınmaması için ilgili kanunlarda düzenlemeler yapılması, ayrıca son on yıl içinde alınan kayıp/kaçak elektrik bedelinin tüketicilere iade edilmesi öngörülmektedir. Böylelikle tüketicilerin elektrik faturasında %25’e yakın tutarda bir azalma sağlanması amaçlanmaktadır.

 

MADDE GEREKÇELERİ

 

MADDE 1- Elektrik sisteminde ortaya çıkan teknik kayıplar ile kaçak kullanım nedeniyle oluşan kayıpların maliyetinin hiçbir yükümlülüğü bulunmayan tüketicilere yansıtılmaması amaçlanmaktadır.

 

MADDE 2- Tüketicilerden hukuka aykırı olarak tahsil edilen kayıp/kaçak bedellerinin son on yıla ilişkin tutarının, herhangi bir başvuru aranmaksızın ilgili dağıtım şirketi tarafından her abone için yasal faizleriyle birlikte hesaplanıp, abonelerin elektrik tüketiminden doğacak borçlarına mahsup edilmesi, aboneliği sona erenlere nakden ödenmesi amaçlanmaktadır.

 

MADDE 3- Elektrik abonelerinden TRT payı alınmasının hiçbir haklı gerekçesi olmadığı dikkate alınarak ve tüketicilerin elektrik bedeli yükünün de hafifletilmesi amacıyla 3093 sayılı Kanunun ilgili hükümlerinin yürürlükten kaldırılması amaçlanmaktadır.

 

MADDE 4- Elektrik Enerjisi Fonunun 2001 yılında 4684 sayılı Kanunla kaldırıldığı, 31/12/2001 tarihine kadar yürürlüğe girecek olan Elektrik Enerjisi Fonu Anlaşmaları uyarınca taahhüt edilen yükümlülükleri karşılamak üzere katkı payı alınması uygulamasının yaklaşık 14 yıldır devam ettiği ve bu payın yeni bir vergi niteliğine dönüştüğü dikkate alınarak, abonelerin elektrik bedeli yükünün de hafifletilmesi amacıyla bu konuyla ilgili 3096 sayılı ve 3291 sayılı Kanunun ilgili hükümlerinin yürürlükten kaldırılması öngörülmektedir.

 

MADDE 5- Yürürlük maddesidir.

 

MADDE 6- Yürütme maddesidir.

 

 

ELEKTRİK PİYASASI KANUNU VE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

 

MADDE 1- 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 17 nci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(3) Onaylanan tarifeler içinde, söz konusu tüzel kişinin piyasa faaliyetleri ile doğrudan ilişkili olmayan ve tüketicilerin yükümlülüğü bulunmayan hiçbir unsur yer alamaz. Kayıp-kaçak elektrik bedeline tarifeler içinde hiçbir surette yer verilemez, kayıp-kaçak bedelinin kurallara uyan tüketicilerden tahsili yoluna gidilemez.”

 

MADDE 2- 6446 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 18 – Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen son on yıl içinde tüketicilerden tahsil edilen kayıp/kaçak bedelleri, herhangi bir başvuru aranmaksızın ilgili dağıtım şirketi tarafından her abone için yasal faizleriyle birlikte hesaplanır ve abonelerin elektrik tüketiminden doğacak borçlarına mahsup edilir. Aboneliği sona eren tüketicilere ise bu ücretler yasal faizleriyle birlikte bir ay içinde nakden ödenir. Bu maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esaslar, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından 30 gün içerisinde hazırlanacak bir yönetmelik ile belirlenir.”

 

MADDE 3- 4/12/1984 tarihli ve 3093 sayılı Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Gelirleri Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 4 üncü maddesinin (c) bendi ile 5 inci maddesinin (c) bendi ve 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. ve Türkiye Elektrik Üretim-İletim A.Ş. ile bu kuruluşların dışında kanunla elektrik üretimi ile iletimi tesisleri kurmaya ve işletmeye, dağıtım ve ticaretini yapmaya yetkili kılınan diğer kurum, kuruluş ve işletmelerin” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.

 

MADDE 4- a) 4/12/1984 tarihli ve 3096 sayılı Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların Elektrik Üretimi, İletimi, Dağıtımı ve Ticareti İle Görevlendirilmesi Hakkında Kanunun geçici 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

 

b) 28/5/1986 tarihli ve 3291 sayılı “1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu, 3182 Sayılı Bankalar Kanunu, 2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkında Kanun, 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu, 7/11/1985 tarihli ve 3238 sayılı Kanun, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılması ve 1177 sayılı Tütün ve Tütün Tekeli Kanununun Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılması ve Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Özelleştirilmesi Hakkında Kanun”un ek 2 nci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

 

MADDE 5- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

 

MADDE 6- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.