Yeni anayasa için kırmızı çarşamba

Darbe anayasasının “Türkçü-tekçi” kırmızı çizgilerden arındırılmasına ilişkin kritik bir dönemece girildi. Anayasanın ilk üç maddesi, bunların değiştirilmesini yasaklayan dördüncü madde ve vatandaşlık tanımı ile anadilde eğitim hakkını engelleyen maddelerle ilgili görüşmeler yarın başlayacak.

Anayasa Uzlaşma Komisyonu, Ekim 2011’de başlayan çalışmaları kapsamında bugüne kadar 59 madde üzerinde uzlaşma sağladı, 113 madde ise şerhli olarak yazıldı.
 

12 EYLÜL RUHU

Ancak, Anayasa’nın devletincumhuriyetin nitelikleri ve dilini düzenleyen ilk üç maddesi, bunların değiştirilmesinin teklif dahi edilmesini yasaklayan dördüncü maddesi, ‘Türk vatandaşlığı’ tanımını yapan 65. maddesiyle “Eğitim ve öğretim hakkı ve ödevi” başlıklı 42. maddelere, CHP ve MHP’nin bunları baştan kırmızı çizgi ilan etmesi nedeniyle neredeyse hiç dokunulamadı.

Bu konudaki temel görüşlerini önceki aşamalarda ortaya koyan dört parti, 12 Eylül ruhunu temsil eden temel bu düzenlemelerden sadece mevcut anayasanın devletin şekliyle ilgili 1. maddesindeki “Türkiye Devleti, bir Cumhuriyettir” düzenlemesinde uzlaşabilmişti. Kürt sorunu başta eşitlik ve özgürlük taleplerini karşılamak için hayati öneme sahip gösterilen bu maddelerle ilgili şimdi kritik aşamaya gelindi.

 

DARBENİN “DEĞİŞTİRİLEMEZ” MADDELERİ

KOMİSYONUN yarından itibaren üzerinde yeniden ve belki son kez çalışacağı ilk üç ve bunların değiştirilmezliğini düzenleyen dördürcü maddeleri şöyle:

» MADDE 1: Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir. (Üzerinde uzlaşıldı)

» MADDE 2: Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir.

» MADDE 3: Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir. Bayrağı, şekli kanunda belirtilen, beyaz ay yıldızlı al bayraktır. Millî marşı İstiklal Marşı’dır. Başkenti Ankara’dır.

» MADDE 4: Anayasanın 1. maddesindeki Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu hakkındaki hüküm ile, 2. maddesindeki Cumhuriyetin nitelikleri ve 3.maddesi hükümleri değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez.”

 

BAŞÖRTÜSÜ VE ANADİLDE EĞİTİM HAKKI...

GÖRÜŞÜLECEK maddeler arasında, okullara-derslere başörtülü girilmesini önleyen ve Kürtçe başta anadilde eğitim hakkını engelleyen 42. madde de bulunuyor. Söz konusu maddenin sorunlu bazı fıkraları şöyle:

» MADDE 42: Eğitim ve öğretim, Atatürk ilkeleri ve inkılâpları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır. Türkçeden başka hiçbir dil, eğitim ve öğretim kurumlarında Türk vatandaşlarına ana dilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez...

Komisyon’da partilerin vuruşacağı diğer önemli madde, Kürt sorununa eşitlikçi-adil çözüm talebinin merkezinde yer alan vatandaşlık tanımıyla ilgili madde olacak. Anayasanın ‘Türk vatandaşlığı’ başlıklı maddesinin ilk fıkrası şöyle:

» MADDE 46: “Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türktür.”

Bu arada BDP, ‘Anadilini kullanma hakkı’ başlıklı bağımsız bir madde de önermişti. Yalnız, AKP dahil diğer partiler bu teklife destek vermemişti. Komisyon, yarınki oturumunda bu teklifi de tartışacak.

 

PARTİLER NE DİYOR

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.