Biz komplo!ile meşgulken Suriye\'de Kürt Anayasası ilan edildi

Batı Kürdistan Demokratik Özerk Yönetimi Yasama Meclisi, bugün Mardin’in Nusaybin ilçesinin karşısında yer alan Suriye’nin Amude Kenti’nde toplanarak Anayasa ilan etti. Anayasada Suriye demokratik bir ülke olarak tanımlanırken, Batı Kürdistan ’üç kanton’ halinde bu ülkeye bağlı olarak değerlendirildi. Sözleşmeye göre Mardin’in Nusaybin ilçesi karşısındaki Kamışlı, Cizîre Kantonu’nun merkezi olarak belirlendi.“Bu kanton Kürt, Süryani, Ermeni, Çeçen, Müslüman, Hıristiyan ve Ezidîlerin ortak yönetimidir” denildi.

52 parti, örgüt, sivil toplum örgütü, gençlik ve kadın hareketleri ile 15 bağımsız kişinin katılımıyla oluşan Yasama Meclisi’nin 67 üyesinden 61’i toplantıda hazır bulundu. İlk toplantısını 31 Aralık tarihinde toplanarak kısmi genel af çıkaran Batı Kürdistan Demokratik Özerk Yönetimi Yasama Meclisi üyeleri bugün ise ’Yönetim Modeli’, ’Toplumsal Sözleşme’ ve ’Seçim Kanunu’ için toplandı.

Yönetim modeli 51 maddeden oluştu. Dört ayak üzerine oturtulan kanton sistemi, Yasama Meclisi, Yönetim, Adalet ve Yüksek Seçim Kurulu’ndan oluşuyor. Yüzde 40 cinsiyet kotasının uygulandığı yönetim modelinde Süryanilere pozitif ayrımcılık uygulanması ve tüm kurumlarda eş başkanlık sistemine geçilmesi benimsendi. 101 sandalyeden oluşacak özerk yönetim meclisine girebilmek için 15 bin oy almak yeterli olacak. En çok oyu alan parti ise hükümet oluşturma görevini üstlenecek.

Diğer yandan Anayasada Cizîre Kantonu’nun resmi dilleri Kürtçe, Arapça ve Süryanice olarak kabul edildi. Ancak bölgedeki tüm diğer dillerin öğretilmesi de karara bağlandı.

Anayasadaki maddelerden bazıları şöyle:

-Suriye demokratik, özgür, bağımsız ve irade sahibi bir devlettir. Demokratik parlamenter bir sistemle yönetilir.

-Demokratik Özerk Yönetim, merkezi olmayan sisteme dayalı kurulacak gelecekteki Suriye’nin bir parçasıdır.

-Demokratik Özerk Yönetim üç kantondan (Cizîr, Kobanê, Efrîn) oluşur ve Suriye topraklarının bir parçasıdır.

-Kamışlı, Demokratik Özerk Yönetimi Cizîre Kantonu’nun merkezidir. Bu kanton Kürt, Süryani, Ermeni, Çeçen, Müslüman, Hıristiyan ve Ezidîlerin ortak yönetimidir. Kantonda yaşayan halklar ve inançlar arasındaki ilişkiler halkların kardeşliği, ortak yaşam ve dayanışma temellidir. Hiçbir halk bunlardan ayırt edilemez.

-Cizre kantonunun resmi dili Kürtçe, Arapça ve Süryanicedir. Bunların yanı sıra diğer diller de güvence altına alınır.

Öte yandan geçici yönetimin deklare ettiği anayasada savunma gücü olarak PYD’ye bağlı Halk Savunma Birimleri (YPG) isimli oluşuma resmiyet kazandırılması dikkat çekici bir husus oldu. PYD’nin rakibi konumundaki Suriye Kürtleri Ulusal Konseyi çatısı altındaki partilerin PYD ile anlaşmazlıklarının temelinde bu konu yatıyordu. Geçtiğimiz günlerde Erbil’de taraflar arasında yapılan bir haftalık görüşmelerde de bu durum tekrar gündeme gelmiş ve ayrılığın temel konusu olarak öne sürülmüştü. PYD gerek 2012’deki Erbil toplantısı ve antlaşmasında gerekse de son toplantılarda masa başında elindeki silahlı milis gücünü diğer gruplarla ortaklaştırabileceğini vaat etmesine rağmen, pratikte bunu uygulamamıştır.

YPG’nin konumunu resmi olarak meşrulaştıran madde:

- Kanton yönetimleri ve merkezleri arası ilişkiler, demokratik özerklik esaslarına göre gerçekleşir ve savuma gücü YPG’dir.

13 Kasım 2013 tarihinde Suriye’nin batısında (Rojava’da) Batı Kürdistan Geçici Yönetim Kamışlı kentinde ilan edilmişti. Geçici yönetimin Rojava’yı Afrîn, Kobanî ve Cizîr olmak üzere 3 kantona ayırdığı belirtilmişti. Toplantı Kamışlı’da iki gün sürmüş ve Rojava’da Kürt, Arap, Çeçen ve Hıristiyan temsilcilerinden oluşan 82 kişilik Genel Meclisi kurulmuştu. PYD ilk özerkliğini Temmuz ayında ilan etmişti. Ancak PYD’nin, Suriye sınırında Kürt bayrağı çekerek özerklik ilanına kalkışmasından hemen sonra, 25 Temmuz günü PYD Eşbaşkanı Salih Müslim İstanbul’a gelmiş ve özerklik iddialarından vazgeçtiklerini açıklamıştı.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.