Beyazın Adı Var Esmerin Tadı Var - Tuğrul Arık

 A. Ragıp Akyavaş’ın da anılarında belirttiği üzere Türk milleti, buğday ekmeğini çok seven bir millettir. Dünyada hemen hiçbir millet ekmeği bizim kadar çok sevmez. Askerimizin gıdası da ekseriya ekmektir. Asker ekmeğine ‘tayın ekmeği’ denirdi. Tayın ekmeği, diğer ekmeklere nispeten daha besleyici olması amacıyla, buğday ununun yanısıra içine çeşitli darılar eklenen ve üzüm suyuyla mayalanan ekmektir. Vitaminler açısından çok zengin olan bu ekmeğin rengi de esmere çalardı. Bu sebepten, tayın ekmeğini övmek için “Beyazın adı var esmerin tadı var” sözü icad olunmuştur.
Herkesin bildiği üzere bizim Karadeniz’de ise buğday unu yerine mısır unu tercih edilir. Mısırın rengi de sarı olduğundan, bu sözü bizim Karadeniz milleti “Sarışının adı var esmerin tadı var” diye söyleyegelmiştir.
Askerlerimiz sabah koşularında yukarıdaki söze benzer marşlar söylerler de akıllarına kim bilir neler gelir. Halbuki Türk askeri, bu söz ile yiğitliğin sırrının ekmekte değil yürekte olduğunu avaz avaz bağırır da farkında olmaz. Hemen herşeyde olduğu gibi bu sözün de aslı unutuldu.
Ekmek yapmak bir medeniyet göstergesidir. Zira insanlığın ilk zamanlarında hububat yetiştirilmesi bilinmez ve doğal olarak da ekmek üretilemezdi. İnsanlar bütün gün ağaçlarda yetişen meyvaları toplamaya, hayvanları avlamaya çalışarak hayatta kalmaya çalışırlar böylece ömürlerini tüketirlermiş. Hububat yetiştirilmeye başlandıktan sonra ise ekmek üretilmiş, artık insanlar karnını doyurmuş da medeniyetin gerektirdiği diğer işlere bakmaya başlamışlar.
Bizim Türk milletinin ekmeğe hürmeti pek ziyadedir. Pazardan torbalar dolusu alışveriş yapsak hepsini bir elde tutarız da ekmeği diğer elde yüksekte tutarız. Asla ekmeği yere koymaz, yanlışlıkla yere düşerse öpüp başımıza koymadan rahat etmeyiz. Bu bir Türk geleneğidir ki çocuklarımıza bunu öğretmeliyiz.
16 Ekim günü ‘Dünya Ekmek Günü’ olarak kutlanmaktadır. Bu etkinlikler vesilesiyle ülkemizde de bazı bilgiler kamuoyuyla paylaşılıyor. Kısaca söylemek gerekirse biz dünyanın en çok ekmek tüketen ve en çok ekmek israf eden ülkelerinin önünde geliyoruz. Son rakamlara göre Türkiye’de günde 12 milyon ekmek çöpe gitmektedir. Bu rakam fazla geliyor ama başka açıdan da bakmak lazım. Diğer bir deyişle kişi başı ekmek israfı günlük 20 gramdır. Aman bir günde 20 gram dahi olsa ekmeği ziyan etmeyelim, kırıntılara dahi hürmet edelim.
“Et ne kadar arık olsa ekmek üstüne yaraşır” diye de bir atasözü vardır. “Arık” kelimesi burada iyi, güzel, hali vakti yerinde anlamında kullanılmıştır. “Ekmek” kelimesi bilgili, görgülü kişileri; “et” kelimesi ise cahil kişileri kasteder. Atasözünün anlamı ise, TDK sözlüğünde “Bilgili ve görgülü kişi, iş başında ve zengin olmasa da bilgisiz ve görgüsüz kişilerin üstünde yer alır” diye tarif olunur.
Ekmeğe hürmetsizlik olmasın diye lafı fazla uzatmak istemiyorum. Belki başka bir yazıda diğer konulardan bahsedebiliriz. Ancak seçimlerden yeni çıktığımız şu ortamda son olarak şunu unutmamak gerekir ki; bize düşen görev, sadakat ve liyakat sahibi olan daha da önemlisi edep sahibi kişilere henüz iş başında olmasalar da hürmetsizlik yapmamaktır. Onları ekmek gibi aziz bilmeli, etin lezzetine aldırmamalı. Sağlıcakla kalın.

Anahtar Kelimeler:
Tuğrul Arık
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.