Türkiye’de Yoksul Kesim Kızlarını Okutmuyor

21.yüzyılda; hızla gelişen, ilerleyen teknoloji ve yenilikler dünya genelinde eğitimli ve yetenekli iş gücüne olan talebi hızla artırmaktadır. Kalifiye iş gücüne duyulan talebin artması da, eğitimi daha önemli hale getirmektedir.

Küresel koşulların hızlı bir şekilde artmasıyla birlikte Türkiye’de de eğitim önemli gündem konularından biri haline gelmiştir. Bu önemin farkında olan politika yapıcılar, 2014 yılı bütçesinde en büyük payı insan sermayesinin olmazsa olmazları olan eğitim ve sağlığa ayırmışlardır.

Türkiye eskiye nazaran eğitimde ciddi ilerlemeler katetmiştir ancak eğitim imkânına eşit ulaşım, eşit eğitim koşulları konusunda hala büyük eksiklikler vardır. Türkiye nüfusunun yarısını oluşturan kadın nüfusu, birçok alanda olduğu gibi eğitime ulaşabilme konusunda da erkeklerin gerisine itilmektedir.

Konuyla ilgili olarak herkes için eşit eğitime vurgu yapılan UNESCO’nun hazırladığı ’ Youth and Skills’ raporuna göre gelişmemiş birçok ülkede kız çocukları, erkek çocuklarına nazaran temel beceriler edinebilmede daha geri plandadırlar. Orta gelir grubunda yer alan ülkelerde ise kız ve erkek çocuklarının eğitimi arasındaki fark sadece yoksul hanehalkında görülmektedir, zengin hanehalkının çocukları cinsiyet far etmeksizin eşit eğitim koşullarına sahiptir.

Raporda göze çarpan en ilginç nokta ise Türkiye’de en zengin %20’lik kesimde kız ve erkek çocukların eğitime ulaşım imkanları eşit iken, en yoksul %20’lik kesimde kız ve erkek çocukların eğitim oranı arasında büyük bir uçurumun bulunmasıdır. Yoksul hanehalkı için erkek çocuklarının %64’ü temel becerilere, eğitime ulaşabilirken, kız çocuklarının ise sadece %30’u bu imkanlara sahiptir.

Aşağıdaki grafikte az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde en zengin ve en yoksul %20’lik kesimde erkek ve kız çocuklarının temel eğitim oranları verilmektedir. Grafikte verilen dokuz ülke arasında yoksul kesimdeki cinsiyet ayrımının en fazla olduğu ülke Türkiye’dir. Aynı zamanda Türkiye’de zengin ve yoksul ailelerin erkek çocuklarının temel eğitime ulaşma imkanlarında diğer ülkelere oranla daha az bir fark varken, en zengin %20’lik kesimdeki kız çocuğu ile en yoksul %20’lik kız çocuğu arasında büyük bir uçurum vardır.

\"MuUgJ7V.jpg

Kaynak: UNESCO

Grafikte çarpıcı diğer bir nokta da: en yoksul %20’lik kesimin erkek çocuklarına sağladığı eğitim imkanının en yüksek olduğu ülke Türkiye’dir. Örneğin Hindistan ve Türkiye’de yoksul ailelerin kız çocuklarına eğitim imkanı sağlama oranı yaklaşık olarak aynı iken Türkiye’de aile fakir de olsa erkek çocuklarına görece daha fazla eğitim imkanı sağlamaktadır.

Türkiye’de yoksul kesimin özellikle kırsal kesimlerde yoğunlaştığını dikkate alırsak, kırsal kesimlerde ağır basan sosyo-ekonomik koşullar özellikle geleneksel yapı, toplumsal cinsiyet algısı, sosyal çevrenin etkisi, karma eğitime karşı olma, kızların eğitiminden fazla bir şey beklememe gibi nedenler eğitime özellikle de kız çocuklarının eğitimine büyük engel teşkil etmektedir. Bu kesimlerde çocuklar ücretsiz işçi olarak çalıştırılmaktadırlar. Özellikle de kız çocuklarına temizlik, yemek, kardeşine bakma gibi ev işlerinin yanısıra tarla, bağ, bahçe gibi ağır işler de yaptırılmaktadır.

Türkiye’de çocuklarının tümünün eğitim maliyetlerini karşılayabilecek ekonomik imkanlara sahip olmayan aileler öncelikli olarak kız çocuklarının eğitiminden vazgeçmektedirler. Bu durum Türkiye’de hala kızlara karşı ayrımcı bir toplumsal cinsiyet algısı olduğunu göstermektedir.

Türkiye’de özellikle yoksul kesimde baş gösteren kız çocuklarına karşı olumsuz toplumsal cinsiyet algısını değiştirmeye yönelik olarak bir takım projeler yürütülmektedir. Bu konuyla ilgili olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Türkiye ve Avrupa birliği finansörlüğünde 2011 yılında başaltıp 2013 yılında sona erdirdiği bir plot uygulama gerçekleştirmiştir. Proje kapsamında Ağrı, Adayaman, Batman, Bayburt, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Erzurum gibi seçilmiş şehirlerde il konferansları düzenlenmiş, aileleri özellikle kız çocuklarının eğitimi konusunda bilinçlendirmeye yönelik veli toplantıları yapılmış, çocuklarını okula göndermeyen aileleri eğitime ikna etmek için birebir aile ziyaretleri yapılmıştır. Bu proje ile birlikte ağırlıklı kız çocukları olmak üzere birçok öğrencinin okula gitmesi sağlanmıştır.

Yine Türkiye’de kız çocuklarının eğitimini artırmaya yönelik olarak 2005 yılında ’Baba Beni Okula Gönder’ kampanyası başlatılmıştır. Proje kapsamında yoksul ailelerin kız çocuklarına maddi destek sağlamanın yanısıra toplumsal bilinci artırmaya da yönelik etkinlikler gerçekleştirilmiştir.

Türkiye’de esas eğitim problemi, genel olarak eğitimde cinsiyet ayrımı değil sadece yoksul ailelerde çocuk eğitimi konusunda kızlara karşı toplumsal cinsiyet ayrımıdır. Diğer bir deyişle yoksul ailede yetişen bir kız çocuğunun temel eğitim alma oranının aynı ailede yetişen bir erkek çocuğuna oranla çok daha düşük olmasıdır.

Türkiye’de kızlara karşı ayrımcılık algısını yıkmaya yönelik ’Özellikle Kız Çocuklarının Okullaşma Oranının Artırılması’ ve ’Baba Beni Okula Gönder’ gibi projeler yapılmıştır. Bu projeler verimli olmakla birlikte genel tabloyu değiştirmekte yetersiz kalmışlardır.

Sonuç olarak; eğitime eşit erişimdeki bu temel problemi minimuma indirmek için konuyla ilgilenen sivil toplum kuruluşları ve devlet ortak hareket etmeli ve daha geniş kapsamlı projeler üretilmelidir. Aksi halde sadece sivil toplum kuruluşlarının yürüttüğü çalışmalar yetersiz kalacaktır. Aynı zamanda kız çocuğunun üzerinde en büyük etkiye sahip olan kişinin ’anne’ olduğu göz önünde bulundurulursa, burada yapılacak en önemli faaliyet annenin gerek maddi gerek bilinçsel olarak güçlendirilmesidir. Yoksul ailelerde ağırlıklı olarak görülen tablo babanın baskınlığıdır ve anne, kızının eğitim almasını istese dahi baba izin vermediği sürece kız çocuğu eğitim imkanına erişememektedir. Bu durumu ortadan kaldırmak için anneye, kızını okula göndermesi durumunda maddi destek sağlanabilir. Böylece ekonomik olarak kendini daha güçlü hisseden anne, kızının iyi bir eğitim alması için daha çok gayret gösterecektir.

 

 Mine Yavuz

http://www.ankarastrateji.org/haber/turkiye-de-yoksul-kesim-kizlarini-okutmuyor-1111/

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.